Space Invaders, Νόνα Φερνάντες Σιλάνες

Space Invaders Nona Fernandez Silanes, ChileΣυγγραφέας: Nona Fernandez Silanes

Εκδόσεις: Gutenburg

Εισαγωγή – Μετάφραση – Επίμετρο: Κώστας Αθανασίου

Όταν η ζωή γίνεται τόσο ύποπτη που πρέπει συνέχεια να σιωπάς και να υποκύπτεις, τότε το όνειρο γίνεται το μόνο καταφύγιο της ψυχής˙ δε θα ‘πρεπε να είναι έτσι, φαίνεται να λέει η συγγραφέας, όμως να που έτσι έχουν τα πράγματα. Όταν το όνειρο ρίχνει τα πέπλα του, οι αμφισημίες και οι συμβολισμοί παίρνουν το πάνω χέρι. Κάθε δικτατορία γίνεται σχετική, κάθε απώλεια και κάθε πόνος παίρνει τη μορφή ενός χρώματος ή ενός προσώπου αγαπημένου,  έτσι που να μπορείς να αντέξεις, χωρίς να σπάσεις. Σχεδόν, νομίζεις πως είσαι ελεύθερος.

Ένα τέτοιο πρόσωπο είναι και η Εστρέγια Γκονσάλες Χέπσεν. Εμφανίζεται στα όνειρα των συμμαθητών της, στην πολιτικά βασανισμένη Χιλή του σήμερα. Τότε, το καθεστώς Πινοτσέτ, ένα σύνταγμα-παρωδία της δημοκρατίας και οι μνήμες από τις εξαφανίσεις και τα βασανιστήρια νωπές. Ατιμώρητες, κυρίως. Μέχρι σήμερα, όπου ο λαός της Χιλής κατεβαίνει και πάλι στους δρόμους για να διεκδικήσει ένα νέο σύνταγμα, που να μη δίνει άσυλο στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές της καταστολής, της αδικίας και της φτώχειας. Που να μη βάζει για ακόμη μια φορά τα εγκλήματα της δικτατορίας στο απυρόβλητο.

Ποιο χαμένο κρίκο της ιστορίας κρατάει η νεκρή Εστρέγια στα χέρια της; Τι προσπαθεί να δείξει στους παλιούς της συμμαθητές, μέσω των ονειρικών της επισκέψεων; Τι μαρτυρούν τα ιστορικά γεγονότα για την εξαφάνιση των γονιών τους; Γιατί έφυγε ξαφνικά από τη ζωή τους; Μα, το κυριότερο, για ποιο πράγμα ακριβώς τους ζητάει συγνώμη;

Η συγγραφέας καταφέρνει να φτιάξει μια άυλη παρουσία – σύμβολο και να ξυπνήσει τους παλιούς συμμαθητές της από τον πολιτικό τους λήθαργο στο σήμερα. Σε αυτή την «παράξενη συνέχεια μεταξύ δικτατορίας και δημοκρατίας», όπως λέει και η ίδια, ο λαός της Χιλής – και ο κάθε λαός – πρέπει να καταλάβει πως οι δημοκρατίες δεν κερδίζονται με την προσφυγή στο όνειρο˙  οι ατομικές και πολιτικές ελευθερίες, η δικαιοσύνη δεν χτίζονται ως απατηλά κάστρα στην άμμο, με fast-track διαδικασίες και θλιβερές συναινέσεις που προκαλούν το κοινό περί δικαίου αίσθημα.

Εστρέγια (Estrella) θα πει «αστέρι». Αυτή που οδηγεί τους φίλους της στην αλήθεια, αποκαλύπτοντάς τους το παρελθόν.

«Θυμηθείτε», είναι σαν να τους λέει, «αλλά μη μένετε στο όνειρο, η πραγματικότητα σας καλεί να δράσετε σήμερα. Εγώ, δεν είμαι εγώ. Δεν υπάρχω πια. Έγινα μνήμη. Ως άνθρωπος μπορείς να δολοφονηθείς, ως μνήμη όμως όχι. Υπάρχω στις καρδιές σας. Όπως και η Χιλή, με τα τόσα τραύματα. Όπως και το αστέρι πάνω στη σημαία της. Μη χάνεστε πια, εδώ και εκεί. Θυμηθείτε με, μα μην κοιμάστε άλλο πια. Ξυπνήστε!»

 

 

Copyright © 2020. Αθηνά Ζωγραφάκη. “All rights reserved”.