old typewriter machine resting on an vintage desk

Κειμενογράφηση: Ένα… “αρχαίο” επάγγελμα με μέλλον

«Κειμενογράφος είσαι; Και τι ακριβώς κάνεις δηλαδή;»

Έχω έρθει αντιμέτωπη με αυτή την ερώτηση πάμπολες φορές. Από την πρώτη στιγμή που δημιουργήθηκε η ανάγκη στον άνθρωπο να προωθήσει τις α) ιδέες του, β) τα προϊόντα του και γ) τις υπηρεσίες του στην κοινότητά του, γεννήθηκε η κειμενογράφηση. Δηλαδή, η συγγραφή και εκφώνηση στοχευμένων μηνυμάτων, με σκοπό την πειθώ, την διαφήμιση και την πώληση.

Από το χθες στο σήμερα

Οι ρήτορες και οι λογογράφοι της αρχαιότητας έκαναν ακριβώς αυτό το επάγγελμα. Οι έμποροι της Βαβυλώνας μίσθωναν «κράχτες» για να προωθήσουν τα μπαχάρια, τα υφάσματα και το κρασί τους στα λιμάνια (“Rooms to let” – σας θυμίζει κάτι αυτό;).

Πριν την ανάπτυξη της τυπογραφίας, κάθε “κειμενογράφος” στην Κίνα, την Αίγυπτο και πολύ αργότερα, στα μεσαιωνικά αστικά κέντρα της Ευρώπης, αναλάμβανε να δημιουργήσει -με μελάνι, στο χέρι- μία ή περισσότερες γιγαντοαφίσες για την προώθηση ενός πολιτικού ή εμπορικού  μηνύματος με στόχο την πειθώ ή το κέρδος.

Με την εφεύρεση της τυπογραφίας το 1605, ακολούθησε η μαζική παραγωγή πολλών εφημερίδων, οι οποίες άρχισαν να μεγαλώνουν και σε έκταση. Πλάι στην ποικίλη ενημερωτική και λογοτεχνική ύλη, μπορούσε κανείς πλέον να δει και διαφημιστικά κείμενα για παραστάσεις, υπηρεσίες και προϊόντα κάθε είδους.

Μάλιστα, ο John Emory Powers (1837-1919) θεωρείται από κάποιους ο πρώτος freelancer επαγγελματίας κειμενογράφος που δεν εργαζόταν σε εφημερίδα, αλλά είχε ανεξάρτητες συνεργασίες με τα καταστήματα Lord & Taylor και  Wanamaker’s, από όπου και έβγαζε τα προς το ζην με αξιοπρέπεια. Πώς; Δημιουργώντας έξυπνες διαφημίσεις για τις εκπτώσεις και τα στοκ, τα οποία εξαντλούνταν πολύ γρήγορα!

Ξέφυγες. Γύρνα μας στο σήμερα.

Ωραία. Σήμερα ο κόσμος μας δεν είναι αυτός του Γουτεμβέργιου και της London Gazette. Είναι της Google, της Amazon, των Social Media, των συνεχών lockdown και του Ιnternet of Τhings: Τοπική ή και διεθνής διασύνδεση συσκευών, υπηρεσιών και εφαρμογών μέσω διαδικτύου. Εντάξει, για να είμαι ακριβής, είναι και του Forbes, της Huffington Post και του Atlantis.

Οι ταχύτητες απίστευτες. Η μαζική παραγωγή, διάχυση και κατανάλωση της πληροφορίας (αν και επιφανειακή σε μεγάλο βαθμό) είναι μέρος της καθημερινής μας συμπεριφοράς. Επομένως, οι έννοιες “αγορά”, “προώθηση”, “πώληση” έχουν πάρει κι αυτές εντελώς διαφορετικές οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις.

Όπως άλλωστε είναι και

 η σχέση εμπιστοσύνης

που θες να αναπτύξεις

                         με το κοινό και τους συνεργάτες σου.

Το κείμενο (προφορικό ή γραπτό) θεωρείται το κομβικό σημείο διεπαφής μεταξύ της υπηρεσίας/προϊόντος σου και των υποψήφιων αγοραστών σου. Για αυτό και ο χρόνος που χρειάζεται να επενδύσεις σε αυτό το κομμάτι είναι σημαντικός.

Θέλω, αλλά δεν προλαβαίνω…

Λόγω των αυξημένων επαγγελματικών και προσωπικών σου υποχρεώσεων, όσο καλές και να είναι οι ιδέες σου, όσο χρήσιμα και να είναι τα προϊόντα σου, ο ημερήσιος και εβδομαδιαίος χρόνος σου συνήθως δεν αρκεί για την πλήρη υλοποίησή τους. Και αυτό είναι αναμενόμενο.

Κι εδώ ακριβώς είναι που συμβάλει ο/η επαγγελματίας κειμενογράφος: Έρχεσαι σε συνεννόηση μαζί του και, αξιοποιώντας τις εξειδικευμένες του γνώσεις, παράγεις το περιεχόμενο  που χρειάζεσαι. Στοχευμένα και σε λιγότερο χρόνο. Χωρίς να αποσπάται η προσοχή σου από άλλες εργασίες, απαραίτητες για την ανάπτυξη της επιχειρηματικής σου δραστηριότητας.

Ναι, αλλά αξίζει το επιπλέον κόστος;

Η απάντηση είναι σχετικά απλή: Δεν είναι θέμα κόστους, αλλά απόσβεσης.

Σε γενικές γραμμές, βρίσκω αρκετά διδακτικό το εξής ρητό, το οποίο αποδίδεται στον Thomas Jefferson, τον Henry Ford αλλά και σε πολλούς άλλους, αλλά δεν είμαστε σίγουροι για την προέλευσή του:

 

“Ο άνθρωπος που σταματάει τη διαφήμιση

για να γλιτώσει χρήματα

είναι σαν αυτόν που σταματάει το ρολόι

για να γλιτώσει χρόνο.”

Κι όπως εσύ θα συνεχίσεις να μεγαλώνεις, ανεξάρτητα από το αν θα κολλήσουν οι δείκτες του ρολογιού σου, έτσι συμβαίνει και με τα αγαθά που βρίσκονται αυτή τη στιγμή διαθέσιμα την αγορά: Εάν είναι ποιοτικά και καλύπτουν υπάρχουσες βιοτικές και συναισθηματικές ανάγκες, θα συνεχίσουν να κερδίζουν έδαφος. Ανεξάρτητα από το αν θα τα διαθέσεις εσύ στο αγοραστικό κοινό σου ή κάποιος άλλος.

Άρα, ναι, το copywriting κοστίζει.Όμως κάνει και πολύ γρήγορη απόσβεση του αρχικού ποσού που διέθεσες.Το copywriting, το τονίζω αυτό. Όχι “ένα κειμενάκι” γενικά και αόριστα.

Γιατί το λέω; Γιατί η λογική του “εντάξει μωρέ, ένα κειμενάκι θέλω ίσα να με μάθει/να με θυμηθεί ο κόσμος” δυστυχώς παίζει πολύ στα ελληνικά δεδομένα. Και δεν αποφέρει ούτε πωλήσεις, ούτε επαρκή πληροφόρηση, ούτε διάρκεια στο χρόνο, ούτε εμπιστοσύνη από την πλευρά του αγοραστικού κοινού.

Το κείμενο μπορεί να κάνει τη διαφορά,

αρκεί να το συμπεριλάβεις στη στρατηγική σου.

Ωστόσο, εδώ να πω ότι, κατά τη γνώμη μου τουλάχιστον, υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις όπου κάποιος ΔΕΝ χρειάζεται επαγγελματία κειμενογράφο. Αυτό όμως είναι ένα διαφορετικό θέμα, το οποίο θα συζητήσουμε διεξοδικά σε ειδικό post.

Tips που μπορείς να κρατήσεις:

#1 Όταν πρόκειται για την online παρουσία σου, καλό είναι να πληρώσεις για κείμενο που του έχει γίνει SEO. Ζήτα να σου διευκρινίσουν ξεκάθαρα εάν το SEO περιλαμβάνεται στην τιμή που σου προτείνουν. Τι νόημα έχει να δημοσιεύσεις κάτι και η Google να σε ρανκάρει κάπου μεταξύ 10ης και 12ης σελίδας, που κανείς δεν πρόκειται να σε επισκεφθεί;

#2 Φρόντισε να αξιοποιήσεις σε ισορροπημένες αναλογίες και online και έντυπα μέσα. Μην περιορίσεις το reach σου μόνο σε διαδικτυακό περιβάλλον. Οι υποψήφιοι πελάτες σου βρίσκονται και στο φυσικό σου περιβάλλον, ακόμα και εκεί που ελάχιστα το περιμένεις.

Αντίθετα, σημαντικό ποσοστό αυτών που είναι  συνέχεια “συνδεδεμένων” μπορεί να μην αποτελεί καν αγοραστικό κοινό για σένα, καθώς σκρολάρουν για άσχετους λόγους, όπως διασκέδαση, κοινωνική δικτύωση, ενημέρωση ή και λόγω διαδικτυακού εθισμού (τζόγος, γνωριμίες, παιδική πορνεία κ.ο.κ.).

#3 Μην εικάζεις τι προτιμούν ή δεν προτιμούν οι πελάτες σου: Παρατήρησε, ρώτα, “άκου” τι σου λένε με τη συμπεριφορά τους/τα λόγια τους. Επίσης, ειδικά εάν έχεις website, χρησιμοποίησε εργαλεία όπως π.χ. τα Google Analytics ή το Hotjar για να δεις ποια είναι η πραγματική τους αλληλεπίδραση με τα αγαθά που παρέχεις.

 

Copyright © 2021. Αθηνά Ζωγραφάκη. “All rights reserved”.